Challenge: Satelliet van de Toekomst · 20 jaar ESERO Onderwijs

Project

28 september 2026 – 30 oktober 2026
Ook leerlingen kijken vooruit. André Kuipers daagt groep 6–8 en klas 1–2 uit om een satelliet te ontwerpen voor een probleem op aarde. De hele klas van een winnend groepje wint een bezoek aan Space Expo. Er zijn twee prijzen: één voor het primair en één voor het voortgezet onderwijs.

Welk probleem op aarde wil jouw klas oplossen? ESERO Onderwijs daagt leerlingen uit om een satelliet van de toekomst te ontwerpen die daarbij kan helpen. Ontdek samen wat satellieten nu al doen en stuur jullie missie in.

Voor: PO groep 6–8 en VO klas 1–2  ·  Lesduur: 60–80 minuten, eventueel in twee lessen  ·  Inzenden vóór: vrijdag 30 oktober 2026

Bekijk de volledige les hier online of Download de printbare lesbrief en werkbladen

 

Wat is de challenge?

Satellieten zijn ontzettend nuttig. We gebruiken ze hier op aarde elke dag. Navigatiesatellieten vertellen waar we zijn en hoe we snel op onze bestemming komen. Dankzij communicatiesatellieten kijken we live naar sportwedstrijden en het nieuws en hebben we vrijwel overal toegang tot internet. Weersatellieten helpen voorspellen waar en wanneer het gaat regenen. Aardobservatiesatellieten onderzoeken klimaatverandering, luchtvervuiling en nog veel meer.

Tijdens deze challenge onderzoeken leerlingen hoe satellieten bijdragen aan het leven op aarde. Vervolgens ontwerpen zij in groepjes een eigen satellietmissie voor een maatschappelijk probleem dat zij belangrijk vinden.

In deze challenge

  • onderzoeken leerlingen welke soorten satellieten er zijn en waarvoor we ze op aarde gebruiken;
  • kiezen leerlingen een maatschappelijk probleem waarvoor zij een oplossing willen bedenken;
  • ontwerpen leerlingen een satellietmissie die kan helpen dit probleem op te lossen;
  • presenteren leerlingen hun satelliet van de toekomst op een creatieve manier aan ruimtevaartexperts.

Wat leren leerlingen?

  • informatie verzamelen en toepassingen van technologie onderzoeken;
  • een maatschappelijk probleem analyseren;
  • een technische oplossing bedenken en verbeelden;
  • samenwerken, keuzes onderbouwen en hun ontwerp presenteren.

Benodigdheden

  • computers of tablets met internet;
  • tekenspullen;
  • knutselmaterialen voor een driedimensionaal model, of een videocamera of smartphone voor een vlog.

Wie kan meedoen?

De challenge is bedoeld voor leerlingen uit groep 6, 7 en 8 van het primair onderwijs en klas 1 en 2 van het voortgezet onderwijs. Leerlingen werken in groepjes aan een missie; de docent begeleidt de klas en stuurt de inzendingen in. Deelname is gratis.

De les duurt ongeveer 60–80 minuten. Je kunt de stappen ook over twee lessen verdelen en het ontwerp uitgebreider uitwerken.

Hoe doe je mee?

Volg de zes stappen hieronder met je klas. De printbare lesbrief bevat dezelfde les en vier werkbladen: Ontdek satellieten, Onze satellietmissie, Ontwerp je satelliet en Presenteer je missie.

Stap 1 · Ontdek (5–15 minuten)

Ontdek de wereld van satellieten met astronaut André Kuipers als gids. Bekijk samen met de leerlingen minimaal de eerste drie video’s. De laatste twee zijn bedoeld voor extra verdieping.

  1. Introductie: een persoonlijke boodschap van André Kuipers (2:15)
  2. Wat kunnen satellieten ons vertellen over de aarde? (1:52)
  3. Soorten satellieten (2:52)
  4. Satellieten testen, hoe doe je dat? (5:52) – verdieping
  5. Dierenbescherming met satellieten (4:42) – verdieping

Stap 2 · Onderzoek (10–15 minuten)

Laat leerlingen in groepjes op internet zoeken naar satellieten en manieren waarop die ons op aarde helpen. Ze maken een woordwolk, mindmap of moodboard met minimaal tien voorbeelden. Daarvoor kunnen ze het werkblad Ontdek satellieten gebruiken.

Komt een groepje moeilijk op gang? Toon dan de afbeelding met aardobservatiemissies van ESA op het digibord. Satellieten kunnen bijvoorbeeld:

  • meten hoe schoon de lucht is;
  • bosbranden op tijd ontdekken;
  • zien hoe snel ijs smelt en de zeespiegel stijgt;
  • ontdekken waar oerbossen worden gekapt;
  • zien of gewassen extra water of mest nodig hebben;
  • ontdekken welke bruggen en viaducten reparatie nodig hebben;
  • onderzoeken of natuurwater schoon genoeg is om in te zwemmen.

Optioneel – Roep maar! Laat de groepjes om de beurt een toepassing van satellieten noemen en schrijf die op het digibord. Dubbele antwoorden tellen niet. Welk groepje heeft de meeste voorbeelden ontdekt?

Stap 3 · Beantwoord (10 minuten)

De leerlingen overleggen in hun groepje en beantwoorden deze vijf vragen. Gebruik het werkblad Onze satellietmissie.

  1. Welke bestaande satelliet is jullie favoriet? Kies er samen één.
  2. Hoe helpt deze satelliet mensen, dieren en/of de aarde?
  3. Welke uitdaging op aarde moet volgens jullie snel worden opgelost?
  4. Waarom vinden jullie dit belangrijk?
  5. Hoe kan een satelliet helpen om dit probleem op te lossen?

Stap 4 · Ontwerp (10–15 minuten)

De groepjes ontwerpen hun satelliet van de toekomst. Een eerste schets, beschrijving of kleine collage is voldoende. Laat zien hoe de satelliet eruitziet en uit welke belangrijke onderdelen hij bestaat. Geef jullie missie een aansprekende naam. Gebruik het werkblad Ontwerp je satelliet.

Stap 5 · Presenteer (25 minuten)

Laat ieder groepje de missie creatief presenteren. Een vakjury van ruimtevaartexperts, onder wie André Kuipers, bekijkt de ingezonden ideeën. Kies één vorm of combineer ze:

  • een kleurrijke, informatieve poster;
  • een driedimensionaal model van de satelliet;
  • een vlog van maximaal één minuut.

Tip: zorg dat de presentatie in elk geval laat zien welk probleem de leerlingen willen oplossen, waarom ze dit belangrijk vinden en hoe de satelliet helpt. Gebruik het werkblad Presenteer je missie.

Stap 6 · Stuur in

Maak een foto van de poster of het model en mail die uiterlijk vrijdag 30 oktober 2026 naar info@esero.nl. Stuur een vlog via WhatsApp naar 06 216 155 34. Vermeld bij de inzending:

  • naam en e-mailadres van de docent;
  • naam van de school en groep of klas;
  • naam van de ingezonden missie.

 

Wat kun je winnen?

Een vakjury van ruimtevaartexperts kiest twee winnaars: één uit het primair onderwijs en één uit het voortgezet onderwijs. De hele klas van elk winnend groepje wint een volledig verzorgd bezoek aan ruimtevaartmuseum Space Expo in Noordwijk.

De challenge hoort bij het twintigjarig jubileum van ESERO Onderwijs. Op dinsdag 17 november vieren we dat tijdens Missie Morgen · Inspiratiemiddag voor docenten: 20 jaar ESERO ruimtevaarteducatie bij ESA Erasmus in Noordwijk. Docenten proberen ruimtevaartactiviteiten uit en ontmoeten collega’s en ruimtevaartprofessionals. Ook ideeën van leerlingen krijgen een plek; een aantal inzenders mag de missie op het podium toelichten.

Downloads

Over ESERO Onderwijs

Al twintig jaar brengt ESERO Onderwijs ruimtevaart, wetenschap en techniek de klas in. Met gratis lesmateriaal voor het primair en voortgezet onderwijs, activiteiten en ontmoetingen met ruimtevaartprofessionals helpt ESERO leerkrachten en docenten om deze onderwerpen tastbaar te maken voor hun leerlingen.

In 2026 viert ESERO dit jubileum onder de noemer Missie Morgen. Met de scholenchallenge Satelliet van de toekomst en een inspiratiemiddag voor docenten kijken we samen vooruit: hoe kan ruimtevaart bijdragen aan de wereld van morgen?

ESERO Onderwijs is een initiatief van de Europese Ruimtevaartorganisatie (ESA), wordt gefinancierd door ESA en NLSA en uitgevoerd door NLSA.

Blijf op de hoogte

Schrijf je in voor de ESERO nieuwsbrief en blijf op de hoogte van actuele lessen, nieuwe projecten en trainingen op het gebied van ruimtevaart.